Leven met diabetes
Nadat diabetespatiënten hun aandoening onder controle hebben gekregen en gewend zijn geraakt aan gezonde voeding en medicatie, moeten ze vaak aanpassingen in hun leefwijze aanbrengen.Dagelijkse zorg
Eerst en vooral moeten diabetespatiënten ervoor zorgen dat ze zo gezond mogelijk blijven. Alle gebruikelijke aanbevelingen voor een gezonde leefwijze – regelmatige lichaamsbeweging, goede slaapgewoonten, niet roken, oppassen met alcoholgebruik – zijn voor diabetespatiënten extra belangrijk.
Puberteit
Gezien de grote hormonale veranderingen en de sociale druk bij pubers is het niet verbazingwekkend dat ook dat zijn effect op diabetes heeft. Routines kunnen plotseling niet meer werken; de reactie van de bloedglucosespiegel op bepaalde gebeurtenissen kan enorm veranderen. Waakzaamheid is van groot belang, met name omdat sociale druk ertoe kan leiden dat een diabetische puber in opstand komt tegen het feit dat hij anders is of speciale zorg nodig heeft.
Andere medische overwegingen
Diabetespatiënten moeten te allen tijde rekening houden met hun gezondheid. Wat voor andere mensen een verkoudheidje of een routineoperatie is, heeft voor een diabetespatiënt grotere consequenties.
Omgaan met ziek zijn gaat gemakkelijk als je erop voorbereid bent. Weet welke medicijnen voor verschillende ziektes, zoals verkoudheid of griep, veilig voor je zijn. Maak afspraken op het werk of op school zodat ze daar weten wat er gebeurt als je ziek wordt. Controleer de bloedglucosespiegel zorgvuldig: door het ziek-zijn op zich kan de spiegel al stijgen en ook medicijnen kunnen dat effect hebben. Ook reageert iedereen weer anders – ga er niet van uit dat je glucosespiegel gaat stijgen, soms daalt de spiegel juist en daar moet goed op worden gereageerd.
Diabetespatiënten moeten ieder jaar een griepprik halen. Ook inenten tegen longontsteking wordt sterk aanbevolen. Vraag aan de arts wanneer dat nodig is en of er na vijf of tien jaar een tweede prik moet worden gehaald.
Operaties zijn voor diabetespatiënten ook heel anders. Voor, tijdens en na de operatie is glucosecontrole en toediening van insuline van levensbelang. Plan de operatie zorgvuldig met de chirurg en raadpleeg ook uw internist/kinderarts. Waarschijnlijk wordt u van tevoren al opgenomen en kan het herstel langer duren.
Seksualiteit
Mannen en vrouwen met diabetes kunnen een normaal seksleven hebben. Sommige problemen komen echter vaak voor, en net iets vaker dan bij mensen zonder diabetes. Problemen met bloedvaten en zenuwen kunnen erectiestoornissen veroorzaken, en er is een duidelijk verband met mannelijke onvruchtbaarheid. Vrouwen met diabetes melden soms dat hun geslachtsdrift te wensen overlaat of dat ze niet vochtig genoeg worden. Bij beide geslachten kan de tol die de ziekte in het dagelijks leven eist – waardoor vermoeidheid, stress, enzovoort ontstaan – tot minder zin en bevrediging leiden.
Als u dergelijke problemen heeft, praat er dan over met uw arts of ga naar een specialist voor een beschikbare behandeling.
Gezinsplanning en zwangerschap
Gelukkig worden vrouwen met diabetes niet meer ontmoedigd (soms werd het zelfs verboden!) om zwanger te worden. Met de juiste zorg en beleid zijn een gezonde, normale zwangerschap en bevalling goed mogelijk. De sleutel is goede bloedglucoseregulering vóór, tijdens en na de zwangerschap. Uw arts kan u helpen bij het aanpassen van uw maaltijdplan, glucosecontrole, insulinebehandeling, enzovoort aan de veranderingen die de zwangerschap met zich meebrengt.
Nadat de baby geboren is, maken de nieuwe ouders grote veranderingen door: borstvoeding, onrustige slaap, hormoonschommelingen, geen vast schema meer kunnen aanhouden. Deze veranderingen zijn bij diabetespatiënten nog eens extra groot. Of u nu de vader of de moeder bent, waakzaamheid bij de controle en behandeling zijn nu belangrijker dan ooit. Het gaat nu niet meer alleen om uw eigen gezondheid – er is ook een nieuw mensje van u afhankelijk!
Autorijden
Een eerste grote mijlpaal bij het volwassen worden is het halen van een rijbewijs. Welke invloed heeft diabetes op een adolescent die zijn of haar rijbewijs wil halen?
Hypoglykemie (lage bloedglucosespiegel) kan de rijvaardigheid aantasten, maar mag geen rol spelen bij het halen van het rijbewijs als de patiënt zijn diabetes onder controle heeft. Er kan een artsenverklaring hiervoor gevraagd worden, maar de belangrijkste factor bij het halen van het rijbewijs is niet anders dan bij andere jongeren: je moet voor het rijexamen slagen. Controleer de landelijke voorschriften over medische aandoeningen en raadpleeg bijvoorbeeld de RDW die rijbewijzen afgeeft of de Diabetes Vereniging Nederland over veilig autorijden.
Chauffeurs moeten hun bloedglucose controleren voordat ze gaan rijden, vooral als ze aan een lange trip beginnen, en een voorraadje tussendoortjes en glucosetabletten in hun auto houden. Als u symptomen van een lage bloedglucose opmerkt, zet de auto dan onmiddellijk stil.
Reizen
Behandeling van uw diabetes gaat het gemakkelijkst in uw gewone dagelijkse leven, met alle spullen op voorraad die u nodig hebt en met gemakkelijk bereikbare leveranciers. Maar dat betekent niet dat u nooit ergens heen kunt! Diabetespatiënten kunnen eigenlijk alles doen wat een ander ook doet, of het nu om een rugzaktocht door Europa gaat, zwerven door Azië of gewoon met de auto op reis door een paar landen. Er zijn alleen maar wat voorbereidingen vooraf voor nodig.
Een aantal zaken om niet te vergeten:
- Houd rekening met verandering van tijdzone: uw dag wordt er langer of korter door, wat van invloed is op uw eten en insuline.
- Neem meer insuline, medische voorraden, testmaterialen, andere medicijnen en tussendoortjes mee dan u denkt nodig te hebben. Houd rekening met vertragingen en omwegen, zodat u niet zonder komt te zitten.
- Haal een brief bij uw arts met een beschrijving van de specifieke zorg die u nodig hebt, en een recept voor insuline en andere medicijnen voor gebruik in geval van nood.
- Als u gaat vliegen moet u de insuline in de handbagage meenemen in verband met bevriezingsgevaar.
Draag gemakkelijke schoenen, bouw tijd in voor uzelf en uw diabetes in uw reisschema, en geniet van de reis! - Type 1 diabetes heeft invloed op alles wat u doet en maakt veel veranderingen in uw leefwijze noodzakelijk.
