Het hormoonstelsel is een uniek en wezenlijk onderdeel van de normale lichaamsfunctie. Waar het zenuwstelsel functies regelt die zich snel afspelen, zoals ademhalen en bewegen van het lichaam, regelt het hormoonstelsel lichaamsfuncties die veel trager plaatsvinden, zoals de groei van cellen en organen, en de stofwisseling.

Het hormoonstelsel handhaaft het evenwicht tussen de hormoonspiegels van het lichaam en de mate waarin hormonen worden afgescheiden. Voor dat evenwicht is samenwerking nodig tussen een groot aantal organen en klieren. Wanneer één daarvan niet werkt zoals het hoort, zet dat de rest van het lichaam onder grote druk.

Dat is wat er gebeurt wanneer de alvleesklier geen insuline meer produceert en iemand type 1 diabetes krijgt. Type 1 diabetes is een auto-immuunziekte. Dat wil zeggen dat een onderdeel van het afweersysteem van het lichaam cellen van de alvleesklier aanvalt, waardoor de alvleesklier geen insuline meer kan produceren. Elk onderdeel in dit gevoelige afweersysteem kan de boosdoener zijn die het lichaamsstelsel uit evenwicht brengt.

Het gebruik van insuline als behandeling van type 1 diabetes is slechts een onderdeel van de oplossing voor deze aandoening. Als één van de klieren of organen onder druk blijft staan doordat deze te hard moet werken of niet krijgt wat deze nodig heeft dan gaat de dagelijkse insulinespiegel schommelen, waardoor type 1 diabetes moeilijker onder controle te krijgen is.

Voor iemand met type 1 diabetes is het belangrijk de ziekte onder controle te krijgen en gezonde bloedglucosespiegels te handhaven. Het broze evenwicht van het hormoonstelsel en de manier waarop diabetespatiënten hun doel kunnen bereiken, is beter te begrijpen als we wat dieper ingaan op de functie van de organen en klieren die hierbij een rol spelen. De klieren die een rol spelen binnen het hormoonstelsel zijn de hypothalamus, de hypofyse, de schildklier, de bijschildklieren, de bijnieren, de pijnappelklier, de eierstokken en de testikels. Elk van deze systemen heeft een functie die meehelpt om het evenwicht in het lichaam te bewaren.

De hypothalamus is een klier in de hersenen die verantwoordelijk is voor het reguleren van bepaalde stofwisselingsprocessen of het handhaven van een bepaalde evenwichtstoestand van het lichaam. Zonder de hypothalamus was er geen koppeling tussen het zenuwstelsel en het hormoonstelsel omdat de hypothalamus andere organen, zoals de hypofyse, 'vertelt' wat ze moeten afscheiden en wanneer ze dat moeten doen.

De hypofyse is een kleine klier in de hersenen, ongeveer zo groot als een erwt. Dat kleine kliertje is verantwoordelijk voor de productie van de meeste belangrijke hormonen die het lichaam aanmaakt. De hormonen die door de hypofyse worden afgescheiden, vormen een vitaal onderdeel van de normale lichaamsfunctie en regelen bijvoorbeeld functies als emoties, geslachtsfuncties, de lichaamstemperatuur, honger en dorst.

Bij diabetes is overmatige dorst één van de eerste symptomen die patiënten krijgen. Dit duidt erop dat de hypofyse overwerk verricht om in de pas te blijven met de behoefte aan bloedglucose. De schildklier ligt onder in de hals en produceert het hormoon thyroxine. Thyroxine regelt de stofwisseling, is belangrijk voor een gezonde botgroei en helpt bij de ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel.

Aan de schildklier zitten de vier bijschildklieren vast die de calciumspiegel in het lichaam regelen. Dit is eveneens belangrijk voor een gezonde botstructuur en de groei van kinderen.

Aan beide nieren zit een bijnier vast die verantwoordelijk is voor het regelen van het zoutgehalte in het lichaam, de vochtbalans, hoe het lichaam met stress omgaat, de stofwisseling, het afweersysteem en de ontwikkeling van de geslachtsfunctie. Als de hypothalamus te veel geprikkeld wordt, kunnen de bijnieren verzwakken.

De pijnappelklier scheidt melatonine af, een hormoon dat een functie heeft bij het reguleren van de slaap. Bij te weinig slaap door gebrek aan melatonine ontstaan problemen met het lichaamsgewicht, en lichaamsgewicht is iets dat diabetespatiënten heel goed in de gaten moeten houden.

De alvleesklier maakt ook deel uit van het hormoonstelsel van het lichaam, al scheidt de alvleesklier geen hormonen af in het bloed, zoals de andere genoemde klieren. De alvleesklier is verantwoordelijk voor de productie van insuline en glucagon, twee hormonen die de glucosespiegel in het bloed op peil houden en helpen bij de energiehuishouding van het lichaam.